Migrena – objawy, przyczyny i kiedy iść do neurologa

Migrena to przewlekła choroba neurologiczna, a nie „silniejszy ból głowy”. Napad trwa od 4 do 72 godzin, ból jest najczęściej jednostronny i pulsujący, a towarzyszą mu nudności oraz nadwrażliwość na światło i dźwięki. Jeśli napady są częste albo leki bez recepty przestają działać, warto skonsultować się z neurologiem – w IWOMED w Tarnowie przyjmuje lek. Iwona Iskrzak-Jóźwiak.

Objawy migreny

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy (ICHD-3) o migrenie mówimy, gdy napady bólu trwają od 4 do 72 godzin i mają co najmniej dwie z poniższych cech:

1. ból po jednej stronie głowy (choć może zmieniać stronę),
2. ból pulsujący,
3. umiarkowane lub silne natężenie,
4. nasilenie przy zwykłej aktywności, np. chodzeniu po schodach.

Do tego dochodzi co najmniej jeden objaw towarzyszący: nudności lub wymioty albo nadwrażliwość na światło i dźwięki.

Migrena z aurą

U części chorych bólowi głowy poprzedza aura – przemijające objawy neurologiczne, które narastają przez kilka minut i trwają zwykle do godziny. Najczęściej są to mroczki, migoczące zygzaki lub ubytki w polu widzenia, rzadziej mrowienie ręki i twarzy albo trudność z mówieniem. Pierwsza w życiu aura zawsze wymaga konsultacji lekarskiej, bo podobne objawy daje udar.

Co wywołuje napady migreny?

Skłonność do migreny jest w dużej mierze dziedziczna, a konkretne napady uruchamiają tzw. czynniki spustowe. Najczęstsze z nich to:

1. stres – także „odreagowanie” po stresie, np. w weekend,
2. zbyt krótki lub zbyt długi sen,
3. pominięte posiłki i odwodnienie,
4. wahania hormonalne, zwłaszcza okołomiesiączkowe,
5. alkohol, szczególnie czerwone wino,
6. intensywne światło, hałas i silne zapachy.

Czynniki spustowe są indywidualne. Najlepiej pomaga je wyłapać dzienniczek bólu głowy: data, godzina, czas trwania, siła bólu, przyjęte leki i to, co działo się wcześniej.

Leczenie migreny

Leczenie dobiera neurolog po rozmowie i badaniu neurologicznym. Zwykle ma dwa filary.

Leczenie doraźne przerywa napad. Stosuje się m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne, paracetamol oraz tryptany – leki działające swoiście na migrenę. Działają najlepiej, gdy weźmie się je na początku bólu.

Leczenie profilaktyczne rozważa się, gdy napady są częste, długie lub bardzo uciążliwe. Polega na codziennym przyjmowaniu leku, który zmniejsza liczbę i siłę napadów. Dostępnych jest kilka grup leków, a u wybranych chorych także nowoczesne terapie ukierunkowane na CGRP – białko, które odgrywa ważną rolę w powstawaniu migreny.

Uwaga na nadużywanie leków przeciwbólowych

Branie leków przeciwbólowych przez większość dni w miesiącu może paradoksalnie nasilać bóle głowy (tzw. ból głowy z nadużywania leków). Jeśli sięgasz po tabletki częściej niż 10–15 dni w miesiącu, to sygnał, że potrzebna jest profilaktyka, a nie kolejne opakowanie leku.

Kiedy pilnie do lekarza?

Niektóre bóle głowy nie są migreną i wymagają pilnej pomocy. Dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, gdy:

1. ból pojawił się nagle, „jak uderzenie pioruna”, i jest najsilniejszy w życiu,
2. bólowi towarzyszy gorączka i sztywność karku,
3. występuje niedowład, zaburzenia mowy, widzenie podwójne lub zaburzenia świadomości,
4. ból pojawił się po urazie głowy.

Pilnej konsultacji wymaga też nowy, inny niż dotąd ból głowy po 50. roku życia.

Jak wygląda wizyta u neurologa z migreną?

Na wizytę w IWOMED warto zabrać dzienniczek bólu, listę przyjmowanych leków i wyniki wcześniejszych badań. Lekarz pyta o przebieg napadów, wykonuje badanie neurologiczne i – jeśli coś budzi wątpliwości – zleca dodatkową diagnostykę, np. rezonans magnetyczny. Gdy obok bólów głowy pojawiają się epizody utraty przytomności lub dziwne „wyłączenia”, przydatne bywa badanie EEG, które wykonujemy na miejscu.

Migrena często współistnieje z zaburzeniami lękowymi i obniżonym nastrojem. W takich sytuacjach neurolog może skonsultować się z psychiatrą pracującym pod tym samym adresem. Więcej o dbaniu o mózg przeczytasz w artykule Neurologia w codziennym życiu.

Źródła

• International Headache Society, Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy, wydanie 3 (ICHD-3), ichd-3.org.
• World Health Organization, Migraine and other headache disorders – fakty i dane o bólach głowy.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.